• Dünya
  • Yazarlar
  • Künye
  • Abonelik
  • Dosyalar
  • Video
  • Manifesto
Abone Ol

78 Yıl Sonra: Filistin Nekbe’si Hâlâ Sürüyor

13/05/2026

Nekbe’nin 78. yılında Filistinliler hâlâ 1948’de başlayan yerinden edilme, mülksüzleştirme ve kolonyal kuşatmanın sonuçlarıyla yaşamaya devam ediyor. Dave Reed, bu haftaki değerlendirmesinde Batı Şeria’daki ilhak projelerinden Gazze’de derinleşen insani felakete kadar, Nekbe’nin geçmişte kalmış bir tarih değil, bugün de süren bir gerçeklik olduğunu ortaya koyuyor.

15 Mayıs, Filistin halkının hafızasında yalnızca bir anma günü değil; aynı zamanda bugün hâlâ devam eden tarihsel bir kopuşun adı olan Nekbe’nin 78. yıldönümü. 1948’de yüz binlerce Filistinlinin topraklarından koparılmasıyla başlayan bu süreç, mültecilik krizini doğurmakla kalmadı; bölgenin siyasi gerçekliğini belirleyen koşulları da inşa etti. Bugün her zamankinden daha açık biçimde görülüyor ki, 1948’i bugünden ayırmak mümkün değil. Nekbe, geçmişte yaşanıp bitmiş bir olay değil; hâlâ süren bir kolonyal proje. Bu hafta Mondoweiss’te yayımlanan haberler de tam olarak bu sürekliliğe ışık tutuyor.

Bugün yayımlanan yazısında Najib Antoine Jabre, Nekbe’nin çoğu zaman konuşulmayan, arka planda kalan bir yönüne dikkat çekiyor. 1948’de Filistinliler sadece evlerinden ve topraklarından koparılmadı; yılların emeğiyle oluşturdukları banka hesaplarına, ticari işletmelerine ve maddi birikimlerine de ulaşamaz hale getirildi. Bir neslin alın teriyle oluşan bu ekonomik varlıklar İsrail tarafından kontrol altına alındı ve aradan geçen onca yıla rağmen gerçek sahiplerine hiçbir zaman geri verilmedi. Jabre’nin ortaya koyduğu verilere göre, el konulan bu mülklerin ve finansal değerlerin bugün ulaştığı toplam tutar 100 milyar doların üzerinde. Bu araştırma, hem tazminat tartışmalarına hem de Filistinlilerin Geri Dönüş Hakkı’nın gerçekte neyi kapsadığına dair bugüne kadar kurulan çerçeveyi yeniden düşünmeye zorlayan güçlü bir çalışma niteliği taşıyor.

Filistin’in Nekbe hafızasını bugün hâlâ canlı tutan en önemli isimlerden biri olan Salman Abu Sitta ise, mimar ve araştırmacı Eyal Weizman’ın yeni kitabını merkeze aldığı yazısında, Siyonist yerleşimcilerin kendi ailesinin köyünde bıraktığı izleri tüm ayrıntılarıyla anlatıyor. Köyün nasıl hedef alındığını, insanların topraklarından nasıl koparıldığını ve geride kalan yıkımın üzerine hangi yeni yapıların kurulduğunu belge ve tanıklıklarla gözler önüne seriyor. Kişisel hafızayla tarihsel kayıtların iç içe geçtiği bu anlatı, Nekbe’nin yalnızca geçmişte yaşanmış bir kırılma değil, izleri bugüne uzanan bir yıkım olduğunu bir kez daha gösteriyor.

İşgal altındaki Batı Şeria’da Qassam Muaddi, yalnızca İsraillilerin kullanımına ayrılan 270 milyon dolarlık yeni yol projesinin bölgedeki etkilerini inceliyor. Bu proje, Benjamin Netanyahu hükümetinin Batı Şeria’yı adım adım fiili olarak ilhak etme politikasının en somut hamlelerinden biri olarak değerlendiriliyor. İnşa edilen bu yol ağı, Filistinli yerleşimleri birbirinden koparırken, bölgenin coğrafi ve siyasi olarak İsrail’e daha fazla entegre edilmesinin de önünü açıyor.

Muaddi’nin bir diğer haberi ise İsrailli yerleşimcilerin Batı Şeria genelinde Filistinlilere ait su kaynaklarını sistematik biçimde hedef aldığını belgeliyor. Nesiller boyunca ekip biçilen topraklarda yaşayan topluluklar, suya erişimlerinin kesilmesiyle yaşam alanlarını terk etmeye zorlanıyor. Muaddi ayrıca, ABD ve İsrail’in dikkatinin Lübnan ve İran eksenine kaymasıyla Gazze’nin uluslararası siyasi gündemde giderek arka plana itildiğini; buna rağmen ortada ne bir çözüm ne de İsrail üzerinde ciddi bir uluslararası baskı bulunduğunu vurguluyor.

Gazze’deki insani tablo ise her geçen gün daha da ağırlaşıyor ve uluslararası kamuoyunun gösterdiğinden çok daha fazla dikkat gerektiriyor. Tareq Hajjaj’ın haberine göre, bölgede kemirgen istilası nedeniyle bu yıl 70 binden fazla enfeksiyon vakası kaydedildi. Sağlık yetkilileri artık salgın riskini gerçek bir tehdit olarak değerlendiriyor. Bu halk sağlığı krizinin, İsrail’in Gazze genelinde gerçekleştirdiği yıkımın ve çevresel tahribatın doğrudan sonucu olduğu belirtiliyor.

Enfeksiyon hastalıkları uzmanı Salman Khan ise şubat ayında tamamladığı Gazze sağlık misyonunun ardından kaleme aldığı değerlendirmede, hastanelerin yıkılması ve kuşatma koşullarının, normal şartlarda kolayca tedavi edilebilecek enfeksiyonları ölümcül hale getirdiğini klinik gözlemlerle aktarıyor.

Rami Rmeileh ise başka bir dikkat çekici yazısında, “ahlaki yaralanma” kavramının Gazze’den dönen İsrailli askerler için nasıl kullanılmaya başlandığını inceliyor. Yazıya göre bu yaklaşım, faillerin vicdani yükünü tıbbi bir meseleye dönüştürürken, odağı Filistinli mağdurlardan alıp saldırıların faillerine kaydırıyor.

Dave Reed | Mondoweiss | 10 Mayıs 2026

Görüntülenme Sayısı: 225
Önceki yazı
Hristiyan Siyonizmi nedir, ABD ve İsrail siyasetini nasıl etkiliyor?
Sonraki yazı
Netanyahu, İsa’nın İncil’deki öğretilerini reddedip Cengiz Han doktrinini benimsiyor
Yorum yapabilmek için oturum açmalısınız.
Dünya

Bu Sadece Bir Savaş Değil. Bu Bir Soykırım ve Bizim Adımıza Yapılıyor

İsrail’deki mevcut savaşın niteliğini “soykırım” olarak tanımlayan yazar, bunun yalnızca bir savaş olmadığını, Gazze’de sistematik bir yok etme süreci yaşandığını savunuyor. Yazıda, yaşananların İsrail toplumu içinde büyük ölçüde inkâr edildiği, buna rağmen uluslararası kamuoyunda giderek daha fazla görünür hale geldiği vurgulanıyor. İsrail’in önde gelen iki insan hakları kuruluşu, uzun süredir görmezden gelinen gerçeği açıkça dile getirdi: Gazze’de yaşananlar artık yalnızca…
Dünya

Siyonizm Yanlış Yola Sapmadı, En Başından Beri Böyle İnşa Edildi

kolombiya Üniversitesi hukuk profesörü İsrail asıllı Ömer Bartov, İsrail politikalarını soykırım olarak eleştirdi. Bartov’a göre İsrail’in hukuk tanımazlığı kadar soykırıma sessiz kalmak da bir suç. Siyonizm, özünde Ürdün Nehri ile Akdeniz arasındaki topraklarda Yahudi üstünlüğünü esas alan bir düşüncedir. Irksal, ulusal ya da dini üstünlüğü savunan diğer tüm ideolojiler gibi, bu ideolojinin de meşru olmadığı savunuluyor. İsrailli olmak ve aynı…
Dünya

Almanya’nın İsrail’in vahşeti üzerindeki sessizlik perdesi artık kanla ıslanmış bir kefene dönüşmüş durumda

Almanya’nın İsrail’le kurduğu ilişkiler üzerinden yürütülen “normalleşme” süreci, yalnızca diplomatik bir yakınlaşma değil; kolonyal şiddet, güvenlik politikaları ve gözetim rejimleri üzerinden şekillenen daha derin bir uyumun göstergesi olarak ele alınıyor. Berlin’in egemenliği ciddi biçimde aşınmış durumda ve bunu “kolektif suçluluk” ya da “devlet aklı” gibi söylemlerle açıklamak artık mümkün değil. Bu süreç Almanya için yeterince hızlı ilerliyor. Gazze’deki ateşkesin ilanından…
Dünya

Almanya’nın “yapıcı diyalog” söylemi, soykırımcı bir rejime verilen desteği perdeleyen bir kılıftan İbaret

Almanya’nın “yapıcı diyalog” söylemi, İsrail’e verilen koşulsuz desteği perdeleyen bir meşruiyet dili olarak ele alınıyor. Berlin’in bu yaklaşımı, Gazze ve bölgedeki yıkım karşısında politik sorumluluk üretmekten uzak bir çizgi olarak değerlendiriliyor. Süslü ve özenle seçilmiş ifadelerin arkasına gizlenen bu söylem, gerçekte Almanya’nın İsrail’in yürüttüğü kolonyal imha politikalarına tam destek vermesinden ve bu sürecin önünü açmasından başka bir anlam taşımıyor. Beklenen…
Dünya

“İslamofaşizm”: İran’dan Filistin’e savaş suçlarını aklayan kelime

“İslamofaşizm” kavramı yeniden dolaşıma sokulurken, bu terimin neyi tanımladığı kadar neyi meşrulaştırdığı da tartışma konusu. 11 Eylül sonrası yeni muhafazakâr söylemde şekillenen bu ifade, bugün İran’dan Filistin’e uzanan siyasi ve askeri süreçleri çerçevelemek için yeniden kullanılıyor; eleştirmenlere göre ise asıl işlevi, Müslüman siyasi aktörleri “meşru siyaset” alanının dışına itmek. 11 Eylül sonrası yeni muhafazakâr çevrelerin ideolojik laboratuvarında üretilen bir kavram,…
Dünya

İsrail’in Filistin bayrağına yönelik baskısı giderek gerçeklikten kopuyor

İsrail’de Filistin bayrağına yönelik artan müdahaleler, giderek daha absürt örneklerle devletin semboller üzerinden yürüttüğü baskıyı ve toplumdaki güvenlik kaygısını görünür kılıyor. Parçalanmış bir kipa ve el konulan bir Macaristan bayrağı, İsrail’in askeri ihtişam söyleminin altında yatan derin güvensizlik hissini ele veriyor. Filistin bayrağının tek başına görünmesi bile İsrail’deki iktidar yapısını uzun zamandır rahatsız ediyor. Ancak son bir hafta içinde yaşanan…
Dosyalar

Hristiyan Siyonizmi nedir, ABD ve İsrail siyasetini nasıl etkiliyor?

ABD’de milyonlarca Evanjelik seçmenin inanç dünyasını şekillendiren Hristiyan Siyonizmi, yalnızca dini bir yorum değil; Washington’un Orta Doğu politikalarını, İsrail’e verilen sınırsız desteği ve bölgedeki savaş söylemini etkileyen güçlü bir ideolojik damar olarak öne çıkıyor. Kıyamet kehanetlerinden seçim stratejilerine, lobi faaliyetlerinden askeri söylemlere uzanan bu yapı, bugün Amerikan siyasetinin görünmeyen fakat en etkili güç merkezlerinden biri olarak tartışılıyor. Pete Hegseth ve…
Dünya

78 Yıl Sonra: Filistin Nekbe’si Hâlâ Sürüyor

Nekbe’nin 78. yılında Filistinliler hâlâ 1948’de başlayan yerinden edilme, mülksüzleştirme ve kolonyal kuşatmanın sonuçlarıyla yaşamaya devam ediyor. Dave Reed, bu haftaki değerlendirmesinde Batı Şeria’daki ilhak projelerinden Gazze’de derinleşen insani felakete kadar, Nekbe’nin geçmişte kalmış bir tarih değil, bugün de süren bir gerçeklik olduğunu ortaya koyuyor. 15 Mayıs, Filistin halkının hafızasında yalnızca bir anma günü değil; aynı zamanda bugün hâlâ devam…
Dosyalar

Netanyahu, İsa’nın İncil’deki öğretilerini reddedip Cengiz Han doktrinini benimsiyor

Netanyahu’nun Cengiz Han’ı referans alan söylemi üzerinden güç, şiddet ve ahlak arasındaki karşıtlığı tartışan yazı; İsrail liderliğinin politik yaklaşımını tarihsel bir çerçeve içinde ele alarak sert bir eleştiri sunuyor. İsrailli lider, gücü ilkenin önüne koyan bir anlayışı yüceltiyor; ancak Moğol imparatorunun aksine onun şiddet kapasitesi tamamen ABD desteğine bağımlı. Hristiyan takviminin en kutsal günleri sırasında İsrail makamları, Kudüs Latin Patriği’nin…
Dünya

Nekbe: Filistin felaketi nedir?

1948’de Filistin’de yaşanan ve “Nekbe” olarak anılan etnik temizlik sürecini tarihsel bağlamıyla ele alan dosya, Britanya Mandası döneminden başlayarak Siyonist milislerin saldırıları, zorunlu göçler ve İsrail devletinin kuruluşuyla şekillenen sürecin bugün hâlâ devam eden etkilerini anlatıyor. Bu tarih, Filistinliler için kuşaktan kuşağa aktarılan acının ve hafızaya kazınmış bir felaketin simgesi. Her yıl 15 Mayıs’ta milyonlarca Filistinli, Arapçada “felaket” anlamına gelen…
Dosyalar

İsrailliler, Nekbe’nin Filistinliler için neden hâlâ devam eden bir gerçeklik olduğunu kabul etmeli?

Filistinli yazar Rana Salman, Nekbe’nin yalnızca tarihsel bir olay olmadığını, Filistinliler için bugün de süren bir gerçeklik olduğunu belirterek İsrail toplumunda bu meselenin görünmez kılınmasının çatışmayı derinleştirdiğini ve yüzleşmenin kaçınılmaz olduğunu vurguluyor. Filistinlilerin büyük bir kısmı için, 1948’de yaşanan travma bitmiş değil; Gazze’de, Batı Şeria’da ve İsrail içinde yaşamaya devam ediyor. Bugünü nasıl gördüğümüzü, nasıl yaşadığımızı ve nasıl yas tuttuğumuzu…
Dünya

Bu Sadece Bir Savaş Değil. Bu Bir Soykırım ve Bizim Adımıza Yapılıyor

İsrail’deki mevcut savaşın niteliğini “soykırım” olarak tanımlayan yazar, bunun yalnızca bir savaş olmadığını, Gazze’de sistematik bir yok etme süreci yaşandığını savunuyor. Yazıda, yaşananların İsrail toplumu içinde büyük ölçüde inkâr edildiği, buna rağmen uluslararası kamuoyunda giderek daha fazla görünür hale geldiği vurgulanıyor. İsrail’in önde gelen iki insan hakları kuruluşu, uzun süredir görmezden gelinen gerçeği açıkça dile getirdi: Gazze’de yaşananlar artık yalnızca…
Dünya

Siyonizm Yanlış Yola Sapmadı, En Başından Beri Böyle İnşa Edildi

kolombiya Üniversitesi hukuk profesörü İsrail asıllı Ömer Bartov, İsrail politikalarını soykırım olarak eleştirdi. Bartov’a göre İsrail’in hukuk tanımazlığı kadar soykırıma sessiz kalmak da bir suç. Siyonizm, özünde Ürdün Nehri ile Akdeniz arasındaki topraklarda Yahudi üstünlüğünü esas alan bir düşüncedir. Irksal, ulusal ya da dini üstünlüğü savunan diğer tüm ideolojiler gibi, bu ideolojinin de meşru olmadığı savunuluyor. İsrailli olmak ve aynı…
Dünya

Almanya’nın İsrail’in vahşeti üzerindeki sessizlik perdesi artık kanla ıslanmış bir kefene dönüşmüş durumda

Almanya’nın İsrail’le kurduğu ilişkiler üzerinden yürütülen “normalleşme” süreci, yalnızca diplomatik bir yakınlaşma değil; kolonyal şiddet, güvenlik politikaları ve gözetim rejimleri üzerinden şekillenen daha derin bir uyumun göstergesi olarak ele alınıyor. Berlin’in egemenliği ciddi biçimde aşınmış durumda ve bunu “kolektif suçluluk” ya da “devlet aklı” gibi söylemlerle açıklamak artık mümkün değil. Bu süreç Almanya için yeterince hızlı ilerliyor. Gazze’deki ateşkesin ilanından…
Dünya

Almanya’nın “yapıcı diyalog” söylemi, soykırımcı bir rejime verilen desteği perdeleyen bir kılıftan İbaret

Almanya’nın “yapıcı diyalog” söylemi, İsrail’e verilen koşulsuz desteği perdeleyen bir meşruiyet dili olarak ele alınıyor. Berlin’in bu yaklaşımı, Gazze ve bölgedeki yıkım karşısında politik sorumluluk üretmekten uzak bir çizgi olarak değerlendiriliyor. Süslü ve özenle seçilmiş ifadelerin arkasına gizlenen bu söylem, gerçekte Almanya’nın İsrail’in yürüttüğü kolonyal imha politikalarına tam destek vermesinden ve bu sürecin önünü açmasından başka bir anlam taşımıyor. Beklenen…
Dünya

“İslamofaşizm”: İran’dan Filistin’e savaş suçlarını aklayan kelime

“İslamofaşizm” kavramı yeniden dolaşıma sokulurken, bu terimin neyi tanımladığı kadar neyi meşrulaştırdığı da tartışma konusu. 11 Eylül sonrası yeni muhafazakâr söylemde şekillenen bu ifade, bugün İran’dan Filistin’e uzanan siyasi ve askeri süreçleri çerçevelemek için yeniden kullanılıyor; eleştirmenlere göre ise asıl işlevi, Müslüman siyasi aktörleri “meşru siyaset” alanının dışına itmek. 11 Eylül sonrası yeni muhafazakâr çevrelerin ideolojik laboratuvarında üretilen bir kavram,…
Dünya

İsrail’in Filistin bayrağına yönelik baskısı giderek gerçeklikten kopuyor

İsrail’de Filistin bayrağına yönelik artan müdahaleler, giderek daha absürt örneklerle devletin semboller üzerinden yürüttüğü baskıyı ve toplumdaki güvenlik kaygısını görünür kılıyor. Parçalanmış bir kipa ve el konulan bir Macaristan bayrağı, İsrail’in askeri ihtişam söyleminin altında yatan derin güvensizlik hissini ele veriyor. Filistin bayrağının tek başına görünmesi bile İsrail’deki iktidar yapısını uzun zamandır rahatsız ediyor. Ancak son bir hafta içinde yaşanan…
Dünya

Nekbe: Filistin felaketi nedir?

1948’de Filistin’de yaşanan ve “Nekbe” olarak anılan etnik temizlik sürecini tarihsel bağlamıyla ele alan dosya, Britanya Mandası döneminden başlayarak Siyonist milislerin saldırıları, zorunlu göçler ve İsrail devletinin kuruluşuyla şekillenen sürecin bugün hâlâ devam eden etkilerini anlatıyor. Bu tarih, Filistinliler için kuşaktan kuşağa aktarılan acının ve hafızaya kazınmış bir felaketin simgesi. Her yıl 15 Mayıs’ta milyonlarca Filistinli, Arapçada “felaket” anlamına gelen…
Dünya

NYT araştırması, Filistinli esirlere yönelik cinsel şiddet İddialarının sistematik hale geldiğini ortaya çıkardı

New York Times yazarı Nicholas Kristof’un yürüttüğü araştırmada, Filistinli eski tutukluların gözaltı süreçlerinde sistematik cinsel şiddet, işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı iddialarına yer verildi. Araştırmada konuşan mağdurlar, İsrailli asker ve gardiyanların tehdit, çıplak arama, darp ve cinsel saldırı uygulamalarını anlattı. New York Times (NYT) yazarı Nicholas Kristof tarafından yürütülen kapsamlı araştırma, İsrail hapishaneleri ve gözaltı merkezlerinde Filistinli esirlere yönelik…
Dünya

İsrail’in Gazze’deki soykırımının ardından Amerikalı Yahudiler, Siyonizm olmadan bir gelecek tasarlamaya başlıyor

Gazze’de yaşanan soykırımın ardından ABD’de giderek daha fazla Yahudi, İsrail’le kurduğu tarihsel ve ideolojik bağı yeniden sorguluyor. New York’un Ithaca kentindeki Yahudilerin hikâyeleri, Siyonizmden bağımsız bir Yahudi kimliğinin ve geleceğinin artık yalnızca bir tartışma değil, somut bir arayışa dönüştüğünü gözler önüne seriyor. 2023 Ekim’inde başlayan ve hâlâ devam eden Gazze’deki yıkıcı süreç, yalnızca Orta Doğu’yu değil, dünyanın dört bir yanındaki…
Dünya

Amerika’nın yerli halkları İle Filistin’de yerleşimci kolonyalizmin ortak İdeolojik kökleri

Amerika’nın yerli halklarından Filistin’e uzanan tarihsel çizgiyi mercek altına alan Eric Cheyfitz, ABD ile İsrail’in yalnızca siyasi müttefik değil, aynı zamanda aynı yerleşimci kolonyal aklın ürünü olduğunu savunuyor. Toprak gaspını, yerinden etmeyi ve sistematik şiddeti meşrulaştıran ideolojik damarları karşılaştıran yazı, “Manifest Destiny” ile Siyonizm arasındaki tarihsel ve düşünsel sürekliliği gözler önüne seriyor. Hem Amerika Birleşik Devletleri hem de İsrail, hâlâ…
Dünya

Evlere el koymaya geldiklerinde

Kudüs’ün Silvan mahallesinde Filistinli ailelerin evlerinden zorla çıkarılması, yalnızca fiziksel bir yerinden etme politikası değil; evi, aidiyeti, sürekliliği ve insanın kendi yaşam alanında kalabilme hakkını hedef alan daha derin bir yerleşimci kolonyal saldırının parçası. Filistin Ruh Sağlığı Ağları’nın kaleme aldığı bu metin, Silvan’da yaşananların barınma krizinden çok daha fazlası olduğunu; hafızayı, yas tutma hakkını ve psikolojik varoluşu hedef alan sistematik…
Dünya

İsrail’in İnfaz kararı, Filistinli tutsaklara yönelik savaşın yeni cephesi

İsrail Parlamentosu’nun Filistinli tutsaklar için idam cezasının önünü açan yasayı kabul etmesi, yeni bir hukuki düzenlemeden çok, uzun süredir devam eden bir pratikte yeni bir aşama olarak değerlendiriliyor. Yazı, Filistinli tutukluların yıllardır işkence, ihmal ve kötü muameleyle ölümün eşiğine itildiğini; yeni yasanın ise bu süreci daha görünür ve “meşru” bir zemine taşıdığını savunuyor. Ichrak Krouna yazıyor: İsrail’in cezaevlerinin duvarları ardında…
  • Dünya
  • Yazarlar
  • Künye
  • Abonelik
  • Dosyalar
  • Video
  • Manifesto
X
Instagram
YouTube
LinkedIn
WhatsApp

Kurumsal

Tarihçe
Künye
Kalite Yönetim
Yayın İlkeleri
Habercilik ve KVKK İlkeleri
Sosyal Medya İlkeleri
Gizlilik ve Çerez Politikası
Aydınlatma Metni
Yasal Uyarı
RSS
Gündem

Sözleşmeler

  • Hakkımızda
  • İletişim
  • Mesafeli Satış Sözleşmesi
  • Gizlilik Sözleşmesi
  • Teslimat ve İade Şartları

© 2013 – 2026 Tashih Medya